Şirketiniz Nereden Kırılacak? KÖPRÜ ZIRH 360 ile Görünmeyen Riskleri Görün

Bir şirketin başına gelebilecek en tehlikeli şey nedir? Büyük bir dava mı? Milyonluk bir tahsilat problemi mi? Siber saldırı mı? Yanlış ortağa güvenmek mi? Finans müdürünün aniden ayrılması mı?

Bazen bunların hiçbiri. Asıl tehlike, şirket sahibinin hangi riskleri taşıdığını bilmemesidir.

Şirket yıllardır çalışıyor olabilir. Cirosu büyüyor olabilir. Yeni müşteriler geliyor olabilir. Fabrika dolu, çalışanlar yoğun, bankalarla ilişkiler iyi olabilir. Ama bütün bunların altında yıllardır fark edilmeyen küçük bir açık bulunabilir. Ve bazen şirketi asıl zorlayan da o küçük açık olur.

KÖPRÜ ZIRH 360 fikri tam olarak buradan doğdu.

Şirketiniz Güçlü mü, Yoksa Sadece Güçlü mü Görünüyor?

Bir KOBİ patronuna şu soruları sorun:

• Siz 90 gün şirkete gelemeseniz işler aynı şekilde devam eder mi?
• En büyük müşteriniz yarın ödeme yapmazsa şirket kaç ay dayanabilir?
• Finans müdürünüz yarın ayrılırsa onun yaptığı işleri kim devralabilir?
• Tedarikçinizden gelen sahte bir IBAN değişikliği talebi nasıl fark edilir?
• Şirket sistemleri üç gün kapalı kalsa ne olur?
• Ortaklar ciddi biçimde anlaşmazlığa düşse kararlar alınabilir mi?

Bu soruların birkaçına verilen cevap “Onu hiç düşünmedik.” ise, ortada mutlaka batacak bir şirket vardır demiyorum. Ama incelenmesi gereken bir şirket vardır.

KÖPRÜ ZIRH 360 Nedir?

KÖPRÜ ZIRH 360; özellikle KOBİ ve orta ölçekli şirketlerin kritik kırılma noktalarını sistematik biçimde inceleyen bir şirket dayanıklılığı ve risk değerlendirme modelidir.

Amaç şirkette kusur aramak değildir. Amaç şu sorunun cevabını bulmaktır: “Bu şirket yarın nereden kırılabilir?”

Bunun için şirketi 12 temel başlık altında değerlendiriyoruz:

1. Patron ve yönetim bağımlılığı. Şirket gerçekten sistemle mi çalışıyor, yoksa patronun hafızası ve telefonu üzerinden mi?
2. Ortaklık ve halefiyet. Ortaklardan biri ayrılır, vefat eder veya anlaşmazlık çıkarsa ne olur?
3. Yetki ve iç suistimal. Kim ne kadar para çıkarabilir? Kim ödeme oluşturur, kim onaylar?
4. Nakit ve finansman. Satış düşerse veya bankalar kredi vermezse şirket ne kadar dayanabilir?
5. Müşteri ve tahsilat. Bir veya iki büyük müşteriye aşırı bağımlılık var mı?
6. Tedarik zinciri. Kritik tedarikçi yarın çalışmayı bırakırsa alternatif var mı?
7. Kritik sözleşmeler. Şirketin gerçekten önemli sözleşmeleri yönetim tarafından biliniyor mu?
8. Operasyon ve iş sürekliliği. Üretim veya sistemler 72 saat durursa ne olur?
9. Kilit personel. “Bu kişi giderse ne yaparız?” dediğiniz çalışanlar var mı?
10. Siber güvenlik, veri ve yapay zekâ. Yedekler gerçekten çalışıyor mu? Çalışanlar şirket bilgilerini kontrolsüz biçimde yapay zekâ araçlarına yüklüyor mu?
11. Fiziksel varlık ve sigorta. Yangın, deprem, makine kaybı veya uzun süreli kesintiye karşı şirket ne kadar hazır?
12. Kriz ve itibar yönetimi. Kriz saat 10.00’da başlarsa saat 10.15’te kim ne yapacak?

Rapor Yazıp Gitmek Değil

Klasik danışmanlık çalışmalarında en çok şu yaklaşımı eleştiriyorum: Uzman gelir. Şirketi inceler. 100 sayfalık rapor hazırlar. Rapor, yöneticinin masasındaki diğer raporların arasına girer. Üç ay sonra kimse açmaz. Bunun şirkete faydası sınırlıdır.

KÖPRÜ ZIRH 360’ın amacı bu değil. Patronun önüne mümkün olduğunca net bir tablo koymak istiyoruz:

• En önemli 10 riskiniz bunlar.
• Bunların üçü acil.
• Şu riski finans müdürü çözmeli.
• Şu konuda ortakların karar vermesi gerekiyor.
• Şu işlem ilk 7 gün içinde yapılmalı.
• Şu konu için dışarıdan siber güvenlik uzmanı gerekli.
• Şu problem 60 gün bekleyebilir.

Yani sadece “Sorun var.” demek değil; “Sorun burada. Önceliği bu. Sorumlusu şu. Yapılması gereken de bu.” diyebilmek.

Bir Örnek: Bir IBAN Ne Kadar Tehlikeli Olabilir?

Düşünün: Muhasebeye, uzun yıllardır çalışılan tedarikçiden bir e-posta geliyor. “Banka hesabımız değişmiştir. Bundan sonraki ödemeleri yeni IBAN’a yapınız.”

Muhasebe kaydı değiştiriyor. 5 milyon TL ödeme yapılıyor. Ertesi gün gerçek tedarikçi arıyor: “Para gelmedi.”

Problem? E-posta hesabı ele geçirilmiş.

Böyle bir olayın önüne bazen milyonluk yazılımlar değil, çok basit bir sistem geçer: eski kayıtlı telefondan teyit, ikinci kişi onayı ve ilk ödemede limit. ZIRH 360’ın aradığı tam olarak bu tür noktalardır.

KOBİ’lerde En Büyük Sorunlardan Biri: Patronun Kendisi

Bu cümle ilk bakışta ağır gelebilir. Ama yanlış anlaşılmasın: Patron, şirketin en önemli gücüdür. Müşteriyi o getirmiştir. Bankayı o tanır. Ürünü o bilir. Çalışanları o seçmiştir.

Sorun şurada başlar: Şirket patron olmadan çalışamıyorsa, patron şirketin gücü olduğu kadar riski de olabilir.

Bu nedenle ZIRH 360’da şu testi özellikle önemsiyoruz: “Ya patron 90 gün yoksa?” Şirket devam ediyor mu? Yoksa herkes patronun telefon açmasını mı bekliyor? Gerçek kurumsallaşma biraz da bu soruya verilen cevapta gizlidir.

KÖPRÜ ZIRH Skoru

Çalışma sonunda şirketin 12 alandaki durumu ayrı ayrı puanlanır. Örneğin:

Bunlardan bir KÖPRÜ ZIRH Skoru oluşturulur. Ancak burada önemli bir fark var: Şirket 100 sorunun 95’inde iyi durumda olsa bile, tek bir kritik açık genel ortalamanın içine saklanamaz. Çünkü gerçek hayatta şirketleri bazen ortalama değil, tek bir kırılma noktası zor durumda bırakır.

Şirket Çarpışma Testi

ZIRH 360’ın en ilginç bölümlerinden biri de budur. Şirketi masa başında krize sokuyoruz. Örneğin: Saat 10.00 — Şirketin 7 milyon TL’si yanlış hesaba gönderildi.

Sonra soruyoruz:

• Kim bankayı arayacak?
• Kim BT kayıtlarını koruyacak?
• Kim resmi süreci başlatacak?
• Kim şirket sahibine bilgi verecek?
• Kim tedarikçi ile konuşacak?
• İlk 15 dakikada, ilk bir saatte ve ilk 24 saatte ne yapılacak?

Eğer cevap “Herhalde Ahmet Bey ilgilenir.” ise, zaten önemli bir şey öğrenmiş oluruz.

ZIRH 360’ın Amacı Riski Sıfırlamak Değildir

Bunu özellikle söylemek gerekir: Dünyada hiçbir şirket risksiz değildir. Biz de “Şirketinizde artık hiçbir sorun çıkmaz.” demiyoruz; böyle bir garanti gerçekçi değildir.

Ama şu mümkün: Riski daha erken görmek, önceliklendirmek, kontrol kurmak, sorumlu belirlemek, yedek oluşturmak ve kriz çıktığında ne yapılacağını önceden bilmek. Kısacası şirketi daha dayanıklı hale getirmek.

Hangi Şirketler İçin Daha Anlamlı?

KÖPRÜ ZIRH 360 özellikle şu şirketlerde daha anlamlıdır:

• patron veya aile tarafından yönetilen,
• hızlı büyümüş,
• 20–200 çalışanı bulunan,
• ciddi para ve tedarikçi hareketi olan,
• üretim veya dış ticaret yapan,
• birden fazla yöneticisi bulunan,
• şirket büyüdüğü halde sistemleri aynı hızda gelişmemiş işletmeler.

Çünkü bu şirketlerde çoğu zaman problem kötü yönetim değildir. Problem şudur: Şirket büyümüştür, ama bazı sistemler hâlâ eski şirket büyüklüğüne göre çalışmaktadır.

Son Soru

Şirket sahibine tek bir soru sormak istiyorum: Yarın şirketinizde ciddi bir kriz çıkarsa, bunun hangi noktadan çıkacağını bugün tahmin edebilir misiniz?

Cevap “Hayır” ise, belki de ilk yapılması gereken yeni bir makine almak, yeni çalışan işe almak veya yeni yazılım satın almak değildir. Önce şirketi bir kez baştan sona farklı bir gözle incelemek gerekebilir.

Çünkü şirketlerde en pahalı risk bazen gördüğünüz risk değildir; görmediğiniz risktir.

KÖPRÜ ZIRH 360, şirketinizin görünmeyen kırılma noktalarını görünür hale getirir. Tara. Ölç. Önceliklendir. Tasarla. Test et.

Şirketinizin dayanıklılığını birlikte gözden geçirmek isterseniz kurumsal danışmanlık hizmetlerimizi ve dinamik iş dünyası rehberliğimizi inceleyebilir, bizimle iletişime geçebilirsiniz.